Dünyada ve Türkiye’de pek çok bebek, gebelik süreci tamamlanmadan beklenen zamandan önce, yani prematüre olarak doğuyor. Normal gebelik süresi 40 hafta olmasına rağmen bebekler 37 haftadan daha önce doğarsa prematüre bebek olarak kabul ediliyor. Doğum ne kadar erken olursa, sağlıkla ilgili riskler de o kadar artıyor.
Prematüre doğumun nedenleri incelendiğinde, yüksek riskli gebeliklerin önemli bir bölümünde rol oynadığı görülüyor. Küçük ya da ileri yaşta gebelik, sık doğum, gebelikler arası aralığın kısa olması, çoğul gebelikler, enfeksiyon, kronik hastalıklar, tütün ve bağımlılık yapıcı madde kullanımı, çevresel ve genetik faktörler, yetersiz beslenme ve gebelik bakımındaki eksiklikler prematüre doğum riskini artırıyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, dünya genelinde her 10 bebekten 1’i prematüre olarak doğuyor ve prematüre doğum oranları ülkeler arasında yüzde 4-16 arasında değişiyor. Türkiye’de ise 2024 yılında 121 bin 67 bebek erken doğumla dünyaya gelmiştir.
Erken doğum komplikasyonları, dünya genelinde 5 yaş altı ölümlerin önemli bir nedeni olmaya devam ediyor. Prematüre bebekler, normal sürelerinde doğan bebeklere göre öğrenme ve davranış bozuklukları, serebral palsi, enfeksiyonlar ve kronik hastalıklar açısından daha yüksek risk altındadır. Ancak alınacak tedbirler ve uygun müdahalelerle bu riskler önlenebilir.
Gebelik planlaması, düzenli kontroller, sağlıklı beslenme, sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve erken doğumun bir hastalık olarak algılanmaması önemlidir. Prematüre bebeklerin yaşam kalitesini artırmak ve sağlıklı bireyler olarak topluma kazandırmak için ailelere, sağlık çalışanlarına ve politika yapıcılara büyük sorumluluklar düşmektedir.
