1990’ların sonundan bu yana Güney ve Güneydoğu Asya’da yerleşik olan bir virüs, nadiren de olsa insanlara bulaşabilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, 2003 yılından 2025 yılı Ağustos ayına kadar 25 ülkede 990 insan vakası rapor edilmiş ve bu vakaların 475’i maalesef ölümle sonuçlanmıştır.
Amerika Birleşik Devletleri’nde virüs, 180 milyondan fazla kuşu etkilerken, 18 eyalette 1000’den fazla süt sığırı sürüsüne yayılmış ve çoğu çiftlik çalışanı olan en az 70 kişiye bulaşmıştır. Hindistan’ın Nagpur şehrindeki bir yaban hayatı kurtarma merkezinde ise Ocak ayında üç kaplan ve bir leopar, virüs nedeniyle hayatını kaybetmiştir.
Ashoka Üniversitesi’nden Philip Cherian ve Gautam Menon tarafından yürütülen yeni bir modelleme çalışması, H5N1 virüsünün insanlarda nasıl gelişebileceğini ve yayılımını durdurabilecek müdahaleleri simüle etmiştir. Araştırmacılar, gerçek dünya verilerini kullanarak bilgisayar simülasyonlarıyla bir salgının nasıl yayılabileceğini ortaya koymuştur.
Çalışmanın vurguladığı önemli nokta, bir salgını kontrol altına alabilmek için eylem penceresinin ne kadar dar olduğudur. Araştırmaya göre, salgının hızla yayılmasını durdurmanın en etkili yolu, vakalar tespit edildiğinde hane halkı karantinası gibi sıkı önlemler almaktır.
Araştırmacılar, Hindistan’ın Tamil Nadu eyaletindeki Namakkal bölgesini model olarak seçerek virüsün yayılımını simüle etmişlerdir. Kuş itlafının etkili olduğu ancak virüs insanlara bulaşmadan önce yapılmasının önemli olduğu sonucuna varılmıştır. Enfekte kişilerin izole edilmesi ve hanelerin karantinaya alınması, virüsün yayılmasını durdurmak için kritik önlemler arasındadır.
Uzmanlar, H5N1 virüsünün insanlara geçmesi durumunda alınacak önlemlerin Covid-19’dan daha zorlu olabileceği konusunda uyarıda bulunmaktadır. Mevcut hazırlıkların ve gelecek senaryoların önemine vurgu yapılırken, rehavete kapılmamanın gerekliliği üzerinde durulmaktadır.
Hindistanlı araştırmacılar, simülasyonların gerçek zamanlı olarak güncellenebileceğini ve salgınların ilk aşamalarında alınacak önlemlere rehberlik edebileceğini belirtmektedir.
