Türkiye’de 65 yaş ve üzeri nüfus 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaşarak toplam nüfusun yüzde 11,1’ini oluşturdu. Bu artış, sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli mali sürdürülebilirliğini güçlendirme ve uzun dönemli bakım sigortası altyapısı oluşturma ihtiyacını gündeme getirdi.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2025 yılı verilerine göre, 65 yaş üstü nüfus son 5 yılda yüzde 20,5 oranında bir artış gösterdi. 2020 yılında 7 milyon 953 bin 555 olan yaşlı nüfusun oranı o dönemde toplam nüfusun yüzde 9,5’i seviyesindeydi.
Son verilere göre, yaşlı nüfusun yüzde 62,9’u 65-74 yaş grubunda yer alırken, yüzde 27,9’u 75-84 yaş aralığında bulunuyor. 85 yaş ve üzeri nüfus ise toplam yaşlı nüfusun yüzde 7,8’ini oluşturuyor. Türkiye’de 100 yaşını aşan bireylerin sayısı 8 bini geçiyor.
Devlet, bu demografik değişimi ve doğurganlık oranlarındaki düşüş eğilimini dikkate alarak sosyal güvenlik sisteminin finansal dengesini sağlamaya yönelik adımlar atma kararı aldı. Bu kapsamda, 2027-2029 dönemi Orta Vadeli Program’a (OVP) ‘uzun dönemli bakım sigortası’ eklenmesi planlanıyor.
İlgili bakanlıkların ortak çalışmasıyla, yaşlılık veya kronik rahatsızlıklar nedeniyle günlük yaşam aktivitelerini tek başına gerçekleştiremeyen bireylere sunulan bakım desteğinin güçlendirilmesi hedefleniyor. Evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerinin sürekliliğinin sağlanması ve uzaktan sağlık hizmetleriyle entegrasyonu amaçlanıyor.
Bu politikalarla, artan yaşlı bağımlılık oranının ve aileler üzerindeki bakım yükünün hafifletilmesi öngörülüyor. Bakım ekonomisinin güçlendirilmesi, sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğini destekleyen politikalar arasında yer alıyor.
Program dönemi boyunca sağlık hizmetlerine erişimin kısıtlanmadan finansal sürdürülebilirliğin sağlanması hedefleniyor. Sağlık hizmetlerinin geri ödemesinde risk analizi ve hizmet sunucularının davranışlarını dikkate alan denetim modelleri geliştirilecek. Veri analizi yoluyla geri ödeme kriterleri incelenerek değer bazlı geri ödeme yöntemleri yaygınlaştırılacak.
Ayrıca, Sağlık Market uygulamasının kapsamı genişletilerek tedarik zinciri güçlendirilecek ve üniversite hastanelerinin yönetim modelleri etkin ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulacak. Bu adımların sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğine katkı sağlaması bekleniyor.
Yeni OVP kapsamında, kişilerin daha uzun süre istihdamda kalmasını teşvik eden düzenlemelerin hayata geçirilmesi planlanıyor. Sosyal güvenlik sisteminin fiili ve yasal kapsamının genişletilmesi, farklı meslek ve gelir gruplarına yönelik uygulamaların geliştirilmesi hedefleniyor.
Mevzuat, değişen iş gücü piyasası koşullarına ve yeni nesil esnek çalışma biçimlerine uyumlu hale getirilecek. Prim borçlarının takip ve tahsilat süreçleri etkinleştirilecek. Kurumların bilişim sistemleri güçlendirilerek veri paylaşımı artırılacak ve uzun dönemli mali sürdürülebilirliğe ilişkin göstergeler düzenli olarak izlenecek.
