İskoçya Başbakanı John Swinney, Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth, Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill ve İrlanda genelinde faaliyet gösteren Sinn Fein Partisi Başkanı Mary Lou McDonald, Galler’in başkenti Cardiff’te bir araya geldi. Liderler, Birleşik Krallık’tan ayrılmayı öngören tarihi bir mutabakat zaptına imza attı. Bu belge, ulusların kendi geleceklerini demokratik yollarla belirleme hakkını savunuyor.
İmza altına alınan mutabakat zaptında, “Uluslarımızın her biri, demokratik yollarla ve halklarının iradesine uygun olarak kendi geleceğini belirleme hakkına sahiptir” ifadesi yer aldı. Belge, Birleşik Krallık hakimiyetinin sona ermekte olduğunu ve anayasal değişimin kaçınılmaz olduğunu belirtti. Liderler, hareketlerinin arkasında güçlü bir ivme bulunduğuna inanıyor.
Belge, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’nın daha güçlü bir ekonomi, kendi enerji kaynaklarını geliştirme, Avrupa ve uluslararası iş birliği hedefleri için birlikte çalışmasını öngörüyor. Ayrıca, Birleşik Krallık Hükümeti’ne ülkelerin bağımsızlık süreçleri için anayasal değişime hazırlanması, planlaması ve kolaylaştırması yönünde çağrıda bulunuldu. Liderler, bu süreçte aktif rol almasını talep etti.
Ortak basın toplantısında konuşan Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth, Birleşik Krallık Parlamentosu’nun bulunduğu Westminster’ın halktan uzaklaştığını vurguladı. Iorwerth, Galler halkının kendi geleceği hakkında karar verme hakkını savundu. “Westminster’ın işlevsel olmadığı ve iktidarın halka daha yakınlaştırılması gerektiği konusunda giderek büyüyen bir kabul var” dedi. Iorwerth, Galler’in bir ulus olarak hak ettiği yetkilere ve kaynaklara sahip olması gerektiğini ifade etti.
İskoçya Başbakanı John Swinney, tarihte ilk kez İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’da ülkelerinin geleceğine kendilerinin karar vermesi gerektiğine inanan başbakanların bir araya geldiğini belirtti. Swinney, bu toplantının Birleşik Krallık’ın anayasal yolculuğunda kritik bir an olduğunu vurguladı. İskoç halkının bağımsızlık için yeniden referanduma gitmesi gerektiğini savundu.
Swinney, “Kendi geleceğini tayin prensibi, bugün yaptığımız ve önümüzdeki dönemde yapacağımız görüşmelerin temelini oluşturuyor. Halklarımızın kendilerini ifade etmesi ve kendi geleceklerini belirlemesi, devredilemez bir haktır” ifadelerini kullandı. Swinney, mevcut İskoç Parlamentosu dönemi içinde İskoçya halkının kendi geleceğine karar verebilmesini sağlamak istediğini ekledi.
Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill, “Bu değişim durdurulamaz. Hangi İngiliz Başbakanı ne söylerse söylesin, gözlerimizin önünde gerçekleşen gelişmelerin önünü kesemez” dedi. O’Neill, ülkelerinin tarihi bir an ve kaçırılmaması gereken bir fırsatla karşı karşıya olduğunu belirtti. Ortak davalarının kendi geleceklerini tayin etme hakkına sahip olmak olduğunu ve bu mesajın Westminster’da duyulması gerektiğini vurguladı.
Sinn Fein Partisi Başkanı Mary Lou McDonald ise İrlanda’nın yeniden birleşmesinin artık sadece partisinin gündemi olmadığını ifade etti. McDonald, İrlanda halkının baskı veya müdahale olmadan anayasal geleceğine karar verme hakkı olduğunu savundu. “İrlanda’nın geleceği ve ülkemizin yeniden birleşmesi, yalnızca Sinn Fein’in meselesi değil. Bu, İrlanda adasındaki bütün insanların meselesi” şeklinde konuştu.
